Ders Öğretim Planı

TARİHİ COĞRAFYA YÖNÜYLE OSMANLI ŞEHİRLERİNİN FONKSİYON VE FONKSİYONEL ARAZİ KULLANIM ÖZELLİKLERİ

1	Dersin Adı:	TARİHİ COĞRAFYA YÖNÜYLE OSMANLI ŞEHİRLERİNİN FONKSİYON VE FONKSİYONEL ARAZİ KULLANIM ÖZELLİKLERİ
2	Dersin Kodu:	COG6144
3	Dersin Türü:	Seçmeli
4	Dersin Seviyesi:	Doktora
5	Dersin Verildiği Yıl:	1
6	Dersin Verildiği Yarıyıl:	2
7	Dersin AKTS Kredisi:	5
8	Teorik Ders Saati (saat/hafta):	3
9	Uygulama Ders Saati (saat/hafta):	0
10	Laboratuar Ders Saati (saat/hafta):	0
11	Dersin Önkoşulu	yok
12	Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar	Yok
13	Dersin Dili:	Türkçe
14	Dersin Veriliş Şekli	Yüz yüze
15	Dersin Koordinatörü:	Prof. Dr. BAYRAM ÇETİN
16	Dersi Veren Diğer Öğretim Elemanları:	Yok
17	Ders Koordinatörünün İletişim Bilgileri:	bayramcetin@uludag.edu.tr
18	Dersin Web Adresi:
19	Dersin Amacı	Tarihi coğrafyada şehir olgusuna dair genel kazanımların yanında, Osmanlı şehirlerinin fonksiyonlarını ve arazi kullanım özelliklerinin dönemlerine göre kavranmasını sağlamak.
20	Dersin Mesleki Gelişime Katkısı:	Klasik dönem Osmanlı şehri ile modern dönem Osmanlı şehirlerinin fonksiyonlarını ve arazi kullanım özelliklerini karşılaştırmalı olarak ifade edebilecek. Coğrafi mekânı tarihi perspektiften değerlendirebilecek.

Ders Öğrenme Kazanımları

1	Tarihi coğrafya, tarihi mekân ve tarihi yer, zaman kavramları kavratılacak.;
2	Osmanlı şehrinin genel özellikleri ve onu oluşturan unsurlar kavratılacak.;
3	Osmanlı şehri ile Orta Asya Türk şehirleri ve İslam şehri arasındaki benzer ve farklı yönler kavratılacak.;
4	Klasik dönem Osmanlı şehrinin fonksiyonları ve arazi kullanım özellikleri kavratılacak.;
5	17. yüzyıl Osmanlı yerleşme düzeni ve yapısının değişmesine neden olan faktörler ve olaylar kavratılacak.;
6	18. ve 19. Yüzyılda Osmanlı şehirlerindeki temel sorunlar ve modernleşme çabaları kavratılacak.;
7	Modern dönem Osmanlı şehirlerinin fonksiyonları ve arazi kullanım özellikleri kavratılacak.;

22	Dersin İçeriği

Hafta	Teori	Uygulama
1	Tarihi coğrafya, tarihi mekân ve tarihi yer, zaman gibi temel kavramlar.
2	Osmanlı şehirciliğine dair temel kaynaklar.
3	Osmanlı şehrinin genel özellikleri ve onu oluşturan unsurlar.
4	Osmanlıda şehir yaşamı ile kır yaşamı ilişkisi.
5	Osmanlı şehri ile Orta Asya Türk şehirleri ve İslam şehri arasındaki benzer ve farklı yönler.
6	Klasik dönem Osmanlı şehrinin fizyonomik özelliklerini belirleyen belli başlı unsurlar
7	Klasik dönem Osmanlı şehrinin fonksiyonları ve arazi kullanım özellikleri.
8	Klasik dönem Osmanlı şehrinde mahalle kavramı.
9	Klasik dönem Osmanlı şehir yönetimi
10	17. yüzyıl Osmanlı yerleşme düzeni ve yapısının değişmesine neden olan faktörler ve olaylar.
11	18. ve 19. Yüzyılda Osmanlı şehirlerindeki temel sorunlar ve modernleşme çabaları.
12	Modern Osmanlı şehirciliğindeki belli başlı reformlar
13	Modern dönem Osmanlı şehirlerinin fonksiyonları ve arazi kullanım özellikleri.
14	19. yüzyılda gerçekleşen göçlerin Osmanlı şehirlerine ve arazi kullanımına etkisi.

23	Ders Kitabı, Referanslar ve/veya Diğer Kaynaklar:	AKTÜRE, Sevgi, “17. Yüzyıl Ortasına kadarki Dönemde Anadolu Osmanlı Şehrinde Şehirsel Yapının Değişim Süreci”, ODTÜ Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. I, S. 1, Ankara, 1975, s. 101-128. AKTÜRE, Sevgi, “17. Yüzyıl Başından 19. Yüzyıl Ortasına Kadarki Dönemde Anadolu Osmanlı Şehrinde Şehirsel Yapının Değişme Süreci”, ODTÜ Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. I, S. 1, Ankara, 1978, s. 101-128. ALSAÇ, Üstün, Türk Kent Düzenlemesi ve Konut Mimarlığı, İletişim Yayınları, İstanbul, 1993. BAYARTAN, Mehmet, “Osmanlı Şehrinde Bir İdari Birim: Mahalle”, İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Coğrafya Bölümü Coğrafya Dergisi, S. 13, İstanbul, 2005, s. 93- 107. BAYARTAN, Mehmet. “Osmanlı Şehirlerinde Vakıflar ve Vakıf Sisteminin Şehre Kattığı Değerler”, Osmanlı Bilimi Araştırmaları X-I, İstanbul, 2008, s. 158-175. BAYKARA, Tuncer, “Tanzimat’da Şehir ve Belediye”, 150. Yılında Tanzimat, İçinde H. D. Yıldız, AKDTYK, TTK, Ankara, 1992, s. 277-287. BAYKARA, Tuncer, “Osmanlı Devleti Şehirli Bir Devlet Midir?”, Osmanlı, c. V, Ankara, 1999, s. 528-535. CANSEVER, Turgut, “Osmanlı Şehri”, İslam Geleneğinden Günümüze Şehir ve Yerel Yönetimler1, İlke Yayınları, Enderun Kitabevi, İstanbul, 1996, s. 373-388. CANSEVER, Turgut, “Osmanlı Şehri”, Osmanlı, c. V, 1999, s. 509-527. CERASI, M. Maurice, Osmanlı Kenti, (çev. A. Ataov), YKY, İstanbul, 2001. CEZAR, Mustafa, Tipik Yapılarıyla Osmanlı Şehirciliğinde Çarşı ve Klasik Dönem İmaret Sistemleri, Mimar Sinan Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 1985. CEZAR, Mustafa, “Türkler ve Şehirleri”, İslam Geleneğinden Günümüze Şehir ve Yerel Yönetimler I, İstanbul, 1996, s. 271-280. ÇADIRCI, Musa, Tanzimat Döneminde Anadolu Kentlerinin Sosyal ve Ekonomik Yapıları, TTK, Ankara, 1991. ELDEM, Edhem, GOFFMAN, Danial, MASTERS, Bruce, Doğu ile Batı Arasında Osmanlı Kenti, Halep, İzmir ve İstanbul. Türkiye İş Bankası Yayınları, 2017, İstanbu. FAROQHİ, Suraiya, Osmanlı Şehirleri ve Kırsal Hayatı. DoğuBatı Yayınları, 2018, Ankara. FAROQI, Suraiya, Osmanlı’da Kentler ve Kentliler, (çev. N. Kalaycıoğlu), Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul, 2000. ŞAHİNALP, Sait-GÜNAL, Veysi, “Osmanlı Şehircilik Kültüründe Çarşı Sisteminin Lokasyon ve Çarşı İçi Kademelenme Yönünden Mekânsal Analizi”, Milli Folklor, S. 93, 2012, s. 149-168. TEKELİ, İlhan, Türkiye’de Kentleşme Yazıları, Turhan Kitabevi, Ankara, 1982. TEKELİ, İlhan, Modernizm, Modernite ve Türkiye’nin Kent Planlama Tarihi, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul, 2009. TEKELİ, İlhan, Anadolu’da Yerleşme Sistemi ve Yerleşme Tarihleri, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul, 2011.
24	Değerlendirme

YARIYIL İÇİ ÇALIŞMALARI	SAYISI	KATKI YÜZDESİ
Ara Sınav	0	0
Kısa Sınav	0	0
Ödev	0	0
Yıl sonu Sınavı	1	100
Toplam	1	100
Yıl içi çalışmalarının Başarıya Oranı		0
Finalin BAşarıya Oranı		100
Toplam		100
Derste Kullanılan Ölçme ve Değerlendirme Yaklaşımları	yazılı sınav
Açıklama

AKTS / İŞ YÜKÜ TABLOSU

Etkinlik	SAYISI	Süresi [Saat]	Toplam İş Yükü [Saat]
Teorik Dersler	14	3	42
Uygulamalı Dersler	0	0	0
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi (Ön çalışma, pekiştirme)	14	7	98
Ödevler	0	14	14
Projeler	0	0	0
Arazi Çalışmaları	0	0	0
Arasınavlar	0	0	0
Diğer	0	0	0
Yarıyıl Sonu Sınavları	1	1	1
Toplam İş Yükü			155
Toplam İş Yükü / 30 saat			5,17
Dersin AKTS Kredisi			5

PROGRAM YETERLİLİKLERİ İLE DERS ÖĞRENİM KAZANIMLARI İLİŞKİSİ TABLOSU

	PY1	PY2	PY3	PY4	PY5	PY6	PY7	PY8	PY9	PY10	PY11	PY12	PY13
OK1	3	4	4	4	3	3	4	5	3	5	3	4	3
OK2	4	4	5	3	5	5	3	3	4	3	3	4	3
OK3	3	3	4	4	3	3	2	4	4	3	3	3	5
OK4	4	3	5	5	2	4	3	4	4	3	5	5	4
OK5	5	5	4	3	4	3	4	3	2	3	5	3	5
OK6	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0
OK7	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0

ÖK: Öğrenim Kazanımları

PY: Program Yeterlilikleri

Katkı Düzeyi:

1 Çok Düşük

2 Düşük

3 Orta

4 Yüksek

5 Çok Yüksek