Ders Öğretim Planı

MEZHEPLER TARİHİ ARAŞTIRMALARINDA USÜL

1	Dersin Adı:	MEZHEPLER TARİHİ ARAŞTIRMALARINDA USÜL
2	Dersin Kodu:	TIB5159
3	Dersin Türü:	Seçmeli
4	Dersin Seviyesi:	Yüksek Lisans
5	Dersin Verildiği Yıl:	1
6	Dersin Verildiği Yarıyıl:	1
7	Dersin AKTS Kredisi:	6
8	Teorik Ders Saati (saat/hafta):	3
9	Uygulama Ders Saati (saat/hafta):	0
10	Laboratuar Ders Saati (saat/hafta):	0
11	Dersin Önkoşulu	Yok
12	Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar	Yok
13	Dersin Dili:	Türkçe
14	Dersin Veriliş Şekli	Yüz yüze
15	Dersin Koordinatörü:	Dr. Ögr. Üyesi Mehmet ÇELENK
16	Dersi Veren Diğer Öğretim Elemanları:
17	Ders Koordinatörünün İletişim Bilgileri:	Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Çelenk mecelenk@hotmail.com uludağ üniversitesi ilahiyat fakültesi 2431066-60172
18	Dersin Web Adresi:
19	Dersin Amacı	İslam mezheplerini araştırırken muhteva, metodoloji ve kaynak müracaatında takip edilecek yöntemi öğretmek.
20	Dersin Mesleki Gelişime Katkısı:	Dersin içeriği öğrencilerin bilim insanı olarak yetişmelerine katkı sağlamaya yöneliktir.

Ders Öğrenme Kazanımları

1	Öğrenci klasik İslam mezheplerini araştırırken nasıl bir metodoloji takip edeceğini ve hangi kaynaklara müracaat edeceğini öğrenir.;
2	Mezheplerle ilgili araştırmalarda kaynakların ne şekilde kullanılacağı, kaynaklardaki sübjektif zaafların nasıl giderileceğini öğrenir.;
3	Batıni karakterli mezheplerle ilgili araştırmalarda saha çalışmalarının ve katılımcı gözlemin önemini kavrar.;
4	Din-devlet ilişkileri bağlamında mezheplerin bir toplum mühendisliği aracı olarak kullanılmasını ve mezheplerin araçsallaştırılma çabalarını kavrar.;

22	Dersin İçeriği

Hafta	Teori	Uygulama
1	Din-mezhep ilişkisi
2	Tarihi ve sosyolojik bir realite olarak mezhep, İslam düşüncesinde mezhep olgusu.
3	Erken dönem İslam toplumunda mezhepleşme
4	Hz. Peygamber sonrası İslam toplumu, İlk ihtilaflar ve mezhep kimlikleri üzerindeki etkileri
5	Öncü fikirler
6	Hadise- fikir ve fikir-hadise irtibatı bağlamında ilk mezhebi karakterli fikirler.
7	Haricilik, Mutezile, Sünnilik ve Şiilik’in öncü fikirleri Kelamî ekollerin inşa dönemi
8	Siyasi himaye ve mezheplerin yayılması ve daralmasındaki etkileri
9	Temel ekollerin gelişmesi, Temel metinlerin ve doktrinlerin inşası
10	Mezhep/ekol araştırmalarında paralel okuma
11	Mezhep kimliklerinin sosyolojik etkileri, Saha araştırmaları, Katılımcı gözlem
12	Batıni karakterli mezhep araştırmalarında temel yaklaşımlar, Metin, Saha çalışmaları.
13	Mezhep temelli dini grupların teşekkülü, Sosyolojik etkileri ve propaganda mekanizmalarının çözümlenmesi.
14	Modern dönem din-devlet ilişkileri, Mezhep kimliklerinin politik düzlemde araçsallaştırılması, Mezheplerin iktidar arayışı

23	Ders Kitabı, Referanslar ve/veya Diğer Kaynaklar:	Ebu Mansur Abdulkadir el-Bağdadi, Mezhepler Arasındaki Farklar, Diyanet Vakfı Yayınları, 2011. Şehristanî, El-Milel ve’n-Nihel, Dinler, Mezhepler ve Felsefi Sistemler, trc. Mustafa Öz, T.Y.E.K, 2015. Ethem Ruhi Fığlalı, Günümüz İslam Mezhepleri, İzmir İlahiyat Vakfı Yayınları, 2011. Hasan Onat/ Sönmez Kutlu, İslam Mezhepleri Tarihi El Kitabı, Grafiker Yayınları, 2013. Halil İbrahim Bulut, Dünden Bugüne Siyasi-İtikadi İslam Mezhepleri Tarihi, Ankara Okulu Yayınları, 2012. Sönmez, Kutlu, İslam Düşüncesinde İlk Gelenekçiler- Hadis Taraftarlarının İman Anlayışı Bağlamında Bir Zihniyet Analizi, Kitabiyat, Ankara 2000. Sönmez, Kutlu, Türklerin İslamlaşma Sürecinde Mürcie ve Tesirleri, Türkiye Diyanet Vakfı, Ankara 2002. Veysi, Ünverdi, İmamiyye Şia’sının İmamet Anlayışının Eleştirisi-Kadı Abdülcabbar Örneği, Endülüs yayınları, İstanbul 2020. Mehmet, Evkuran, İslam Kelamında Zihniyetler ( Maturidilik, Eşarilik ve Selefilik Üzerine Tezler), Ankara Okulu Yayınları, 2019. Ramazan Yıldırım-Mahmut Çınar, Selefilik Tarihsel Süreci ve Görüşleri, Plural yayınları.
24	Değerlendirme

YARIYIL İÇİ ÇALIŞMALARI	SAYISI	KATKI YÜZDESİ
Ara Sınav	1	40
Kısa Sınav	0	0
Ödev	0	0
Yıl sonu Sınavı	1	60
Toplam	2	100
Yıl içi çalışmalarının Başarıya Oranı		40
Finalin BAşarıya Oranı		60
Toplam		100
Derste Kullanılan Ölçme ve Değerlendirme Yaklaşımları	Klasik Sınav
Açıklama

AKTS / İŞ YÜKÜ TABLOSU

Etkinlik	SAYISI	Süresi [Saat]	Toplam İş Yükü [Saat]
Teorik Dersler	14	3	42
Uygulamalı Dersler	0	0	0
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi (Ön çalışma, pekiştirme)	14	6	84
Ödevler	0	0	0
Projeler	0	0	0
Arazi Çalışmaları	0	0	0
Arasınavlar	1	30	30
Diğer	0	0	0
Yarıyıl Sonu Sınavları	1	30	30
Toplam İş Yükü			186
Toplam İş Yükü / 30 saat			6,2
Dersin AKTS Kredisi			6

PROGRAM YETERLİLİKLERİ İLE DERS ÖĞRENİM KAZANIMLARI İLİŞKİSİ TABLOSU

ÖK: Öğrenim Kazanımları

PY: Program Yeterlilikleri

Katkı Düzeyi:

1 Çok Düşük

2 Düşük

3 Orta

4 Yüksek

5 Çok Yüksek