İklimlendirme ve Soğutma Teknolojisi Programı, Bursa Uludağ Üniversitesi Yenişehir İbrahim Orhan Meslek Yüksekokulu Elektrik ve Enerji Bölümü bünyesinde 2006-2007 eğitim-öğretim yılında ilk öğrencilerini alarak eğitime başlamış ve ilk mezunlarını 2008-2009 eğitim-öğretim yılında vermiştir. Program, Türkçe olarak yürütülen iki yıllık (dört yarıyıl, 120 AKTS) örgün bir ön lisans programıdır. 1998-1999 eğitim-öğretim yılında eğitime başlayan yüksekokulumuz, Orhan Holding tarafından yaptırılan 3.071 m² kapalı alana sahip binasında hizmet vermektedir. Öğrenciler programa YKS sonucunda TYT puanı ile yerleştirilmektedir. Program kontenjanı uzun yıllar 30+1 olarak uygulanmış, artan talep doğrultusunda 2026 yılında 35+1´e yükseltilmiştir. Programın en düşük başarı sırası 2024 yılında 1.629.603 iken 2026 yılında 1.179.368 olmuştur. 2026-2027 eğitim-öğretim yılından itibaren uygulanan ders planı; MEDEK ölçütleri, YÖK´ün 3+1 mesleki eğitim modeli ve danışma kurulundaki sektör temsilcilerinin görüşleri doğrultusunda yenilenmiştir. Bu kapsamda İklimlendirme ve Soğutma Yazılımları ile Mesleki Yabancı Dil dersleri zorunlu hale getirilmiş, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının teşvik ettiği Soğutucu Gazlar ve Çevre dersi ders planına eklenmiş ve dördüncü yarıyıla İşletmede Mesleki Eğitim (16 AKTS) dersi konulmuştur. Öğrencilerin işletmede mesleki eğitimi için YILKAR, EVİNOKS ve ARM Soğutma firmalarıyla iş birliği protokolleri imzalanmıştır. Programda tam zamanlı bir doçent ve bir öğretim görevlisi görev yapmakta, yüksekokulun enerji ve ilgili alanlarda uzman öğretim elemanları da derslere katkı vermektedir. Sektör temsilcileri ve mezunlardan oluşan danışma kurulu her yarıyıl toplanarak ders içeriklerinin güncellenmesine katkı sağlamaktadır. Program, 2026 güz döneminde MEDEK (Mesleki Eğitim Değerlendirme ve Akreditasyon Derneği) akreditasyon süreci kapsamında değerlendirilmektedir.
2
Verilen Derece
İklimlendirme ve Soğutma Teknikeri (Ön Lisans Derecesi)
3
Derecenin Düzeyi
Ön Lisans
4
Kabul ve Kayıt Koşulları
Lise veya dengi okul diplomasına sahip adaylar, ÖSYM tarafından yapılan Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) sonucunda TYT puanı ile programa yerleştirilir. Kesin kayıtlar, Bursa Uludağ Üniversitesinin ilan ettiği tarihlerde e-Devlet üzerinden ya da yüksekokula şahsen başvurularak yapılır. Programa ayrıca kurumlar arası yatay geçiş, kurum içi yatay geçiş ve Merkezi Yerleştirme Puanı (Ek Madde 1) ile yatay geçiş yoluyla öğrenci kabul edilir. Yabancı uyruklu öğrenciler, Bursa Uludağ Üniversitesi Yurt Dışından veya Yabancı Uyruklu Öğrenci Kabulü Hakkında Yönerge kapsamında kabul edilir ve Türkçe düzeylerinin en az B2 olması gerekir. Daha önce bir yükseköğretim kurumunda başarılan dersler, Bursa Uludağ Üniversitesi Muafiyet ve İntibak İşlemleri Yönergesi kapsamında Yatay Geçiş, Muafiyet ve İntibak Komisyonu tarafından değerlendirilir.
5
Önceki Öğrenmenin Tanınması
“Yükseköğretim Kurumlarında Ön Lisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yandal ile Kurumlararası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik” hükümleri uygulanır.
6
Yeterlilik Koşulları ve Kuralları
Ön lisans derecesi alabilmek için öğrencinin tabi olduğu ders planındaki tüm zorunlu dersleri ve gerekli sayıda seçmeli dersi başarıyla tamamlayarak en az 120 AKTS kredi toplaması ve genel akademik not ortalamasının (GANO) 4,00 üzerinden en az 2,00 olması gerekir. Ders planında yer alan 30 iş günü süreli zorunlu stajın ve İşletmede Mesleki Eğitim dersinin başarıyla tamamlanması da yeterlilik koşuludur. Eğitim-öğretim, sınavlar ve uygulamalı eğitimler, Bursa Uludağ Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliği ile Bursa Uludağ Üniversitesi Uygulamalı Eğitimler Yönergesi hükümlerine göre yürütülür.
7
Program Profili
Programın Amacı: Program, iklimlendirme ve soğutma sistemlerini projeye ve standartlara uygun olarak kuran, devreye alan, servis ve bakım işlerini yapan, maliyet ve iş akışını izleyebilen, mesleki etik sorumluluğunu kavramış ve mesleğindeki gelişmeleri yaşam boyu takip eden nitelikli teknikerler yetiştirmeyi amaçlar. Bu amaçla teorik dersler; atölye ve bilgisayar laboratuvarı uygulamaları, teknik geziler ve dördüncü yarıyıldaki İşletmede Mesleki Eğitim ile desteklenir. Misyon: Gelişen teknolojilere uyum sağlayarak, iklimlendirme sektörlerinin ihtiyaçlarına yönelik yetkin ve donanımlı bireyler yetiştirmek, analitik ve eleştirel düşünme yeteneğine sahip, etik değerleri gözeten, takım çalışmasına uyumlu, mesleki sorumluluklarını başarıyla yerine getirebilen meslek elemanları yetiştirmeyi amaçlamaktadır. Vizyon: Sektörel ihtiyaçlara en uygun eğitim anlayışını benimseyen, sürekli gelişen ve standartlara uygun bir eğitim programı sunarak, alanında tercih edilen bir program olmak. Program Eğitim Amaçları: PEA1: İklimlendirme ve soğutma alanlarında istihdam edilen mezunlar yetiştirmek. PEA2: Sektördeki güncel uygulama ve yazılımları kullanabilen mezunlar yetiştirmek. PEA3: Takım çalışmasına uyumlu, iletişim yönü güçlü ve girişimcilik ruhuna sahip mezunlar yetiştirmek. PEA4: Öğrenimine devam eden ve mesleki kariyerinde ilerleyen mezunlar yetiştirmek. Program Hedefleri: PH1.1: İklimlendirme ve soğutma alanı ile ilgili temel, güncel ve uygulamalı bilgilere sahip olmalarını sağlamak. PH1.2: Elektrik, elektromekanik ve çizim alanında bilgi sahibi olmalarını sağlamak. PH1.3: İklimlendirme ve soğutma sektörünün işleyişini öğretmek. PH2.1: İklimlendirme sistem elemanlarının seçimi ve sistem tasarımı becerisini kazandırmak. PH2.2: İklimlendirme cihazlarının kumanda devre şemalarını okuyabilme becerisini kazandırmak. PH3.1: Ödev ve projelerle takım çalışması becerisini kazandırmak. PH3.2: Öğrencilerin sektörü tanımasını sağlayarak girişimcilik becerileri edinmelerini sağlamak. PH4.1: Öğrencileri Dikey Geçiş Sınavı ile lisans programlarına yönlendirmek. PH4.2: Kariyer planlama, yaşam boyu öğrenme ve mesleki gelişim bilinci kazandırmak. PH4.3: Bir yabancı dili kullanarak alanındaki bilgileri takip etme ve iletişim kurma yeteneği kazandırmak.
8
Program Yeterlilikleri - TYYÇ - TAY İlişkisi
8.1
Program Yeterlikleri
1.
İklimlendirme ve soğutma alanı ile ilgili temel, güncel ve uygulamalı bilgilere sahip olmak.
2.
İş sağlığı ve güvenliği, çevre bilinci ve kalite süreçleri hakkında bilgi sahibi olmak.
3.
İklimlendirme ve soğutma teknolojisi ile ilgili güncel gelişmeleri ve uygulamaları takip edebilmek ve etkin bir şekilde kullanabilmek.
4.
İklimlendirme ve soğutma teknolojisi ile ilgili bilişim teknolojilerini (yazılım, program, vb.) etkin kullanmak.
5.
İklimlendirme ve soğutma teknolojisine ilişkin problemleri ve konuları bağımsız olarak analitik ve eleştirel bir yaklaşımla değerlendirebilmek ve çözüm sunabilme becerisine sahip olmak.
6.
Bilgi ve beceriler düzeyinde düşüncelerini Türk dilini kullanarak yazılı ve sözlü iletişim yolu ile etkin bir şekilde sunmak ve anlaşılır bir şekilde ifade edebilmek.
7.
İklimlendirme ve soğutma ve teknolojisi alanındaki uygulamalarda karşılaşılan ve öngörülemeyen karmaşık sorunları çözmek için ekip üyesi olarak sorumluluk almak.
8.
Kariyer yönetimi ve yaşam boyu öğrenme konularında farkındalığa sahip olmak.
9.
Alanı ile ilgili verilerin toplanması, uygulanması ve sonuçlarının duyurulması aşamalarında
toplumsal, bilimsel, kültürel ve etik değerlere sahip olmak.
10.
Bir yabancı dili kullanarak alanındaki bilgileri takip edebilmek ve meslektaşları ile iletişim kurabilmek.
11.
İklimlendirme ve soğutma teknolojileri ve havalandırma sistemlerinin çalışma prensiplerini açıklamak.
12.
İklimlendirme ve soğutma projelerinin bilgisayar destekli tasarım programları ile çizimini yapmak.
13.
İklimlendirme cihazlarının montaj ve demontaj işlemlerini yapmak, alanıyla ilgili gerekli görülen test, ölçüm, bakım, hata teşhisi, tamir ve koruyucu bakım işlemlerini yapmak.
14.
İklimlendirme ve soğutma sistemlerinde kullanılan elektrik kumanda ve otomatik kontrol elemanlarını ve devrelerini tanımak ve bağlantılarını yapmak.
8.2
PROGRAM YETERLİLİĞİ - Türkiye Yükseköğretim Yeterlilikler Çerçevesi (TYYÇ) İlişkisi
Program Yeterliliği
TYYÇ-1 BİLGİ (Kuramsal - Uygulamalı)
TYYÇ-2 BECERİ (Bilişsel - Uygulamalı)
TYYÇ-3 YETKİNLİK (Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme)
TYYÇ-4 YETKİNLİK (Öğrenme Yetkinliği)
TYYÇ-5 YETKİNLİK (İletişim ve Sosyal Yetkinlik)
TYYÇ-6 YETKİNLİK (Alana Özgü Yetkinlik)
1
İklimlendirme ve soğutma alanı ile ilgili temel, güncel ve uygulamalı bilgilere sahip olmak.
1
1
1
1
1
1
2
İş sağlığı ve güvenliği, çevre bilinci ve kalite süreçleri hakkında bilgi sahibi olmak.
1
1
1
3
2
2
3
İklimlendirme ve soğutma teknolojisi ile ilgili güncel gelişmeleri ve uygulamaları takip edebilmek ve etkin bir şekilde kullanabilmek.
1
1
1
1,3
3,4
2
4
İklimlendirme ve soğutma teknolojisi ile ilgili bilişim teknolojilerini (yazılım, program, vb.) etkin kullanmak.
1
1
1
1
4
1
5
İklimlendirme ve soğutma teknolojisine ilişkin problemleri ve konuları bağımsız olarak analitik ve eleştirel bir yaklaşımla değerlendirebilmek ve çözüm sunabilme becerisine sahip olmak.
1
1,2
1
1
2
1
6
Bilgi ve beceriler düzeyinde düşüncelerini Türk dilini kullanarak yazılı ve sözlü iletişim yolu ile etkin bir şekilde sunmak ve anlaşılır bir şekilde ifade edebilmek.
1
1
2
1
1,2
1
7
İklimlendirme ve soğutma ve teknolojisi alanındaki uygulamalarda karşılaşılan ve öngörülemeyen karmaşık sorunları çözmek için ekip üyesi olarak sorumluluk almak.
1
2
2,3
1
2
2
8
Kariyer yönetimi ve yaşam boyu öğrenme konularında farkındalığa sahip olmak.
1
1
1
2,3
1
2
9
Alanı ile ilgili verilerin toplanması, uygulanması ve sonuçlarının duyurulması aşamalarında
toplumsal, bilimsel, kültürel ve etik değerlere sahip olmak.
1
2
1
1
1,2
1,2
10
Bir yabancı dili kullanarak alanındaki bilgileri takip edebilmek ve meslektaşları ile iletişim kurabilmek.
1
1
1
3
3
1
11
İklimlendirme ve soğutma teknolojileri ve havalandırma sistemlerinin çalışma prensiplerini açıklamak.
1
1
1
1
1
2
12
İklimlendirme ve soğutma projelerinin bilgisayar destekli tasarım programları ile çizimini yapmak.
1
1
1
1
4
1
13
İklimlendirme cihazlarının montaj ve demontaj işlemlerini yapmak, alanıyla ilgili gerekli görülen test, ölçüm, bakım, hata teşhisi, tamir ve koruyucu bakım işlemlerini yapmak.
1
1,2
1,2
1
2
2
14
İklimlendirme ve soğutma sistemlerinde kullanılan elektrik kumanda ve otomatik kontrol elemanlarını ve devrelerini tanımak ve bağlantılarını yapmak.
1
1
1
1
4
2
8.3
PROGRAM YETERLİLİĞİ - TEMEL ALAN YETERLİLİKLERİ (TAY) İLİŞKİSİ
Program Yeterliliği
TAY-1 BİLGİ (Kuramsal - Uygulamalı)
TAY-2 BECERİ (Bilişsel - Uygulamalı)
TAY-3 YETKİNLİK (Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme)
TAY-4 YETKİNLİK (Öğrenme Yetkinliği)
TAY-5 YETKİNLİK (İletişim ve Sosyal Yetkinlik)
TAY-6 YETKİNLİK (Alana Özgü Yetkinlik)
1
İklimlendirme ve soğutma alanı ile ilgili temel, güncel ve uygulamalı bilgilere sahip olmak.
1,2
1
1
1
1
1
2
İş sağlığı ve güvenliği, çevre bilinci ve kalite süreçleri hakkında bilgi sahibi olmak.
2
1
1
1
1
1
3
İklimlendirme ve soğutma teknolojisi ile ilgili güncel gelişmeleri ve uygulamaları takip edebilmek ve etkin bir şekilde kullanabilmek.
2
2
1
1,2
1,3
1
4
İklimlendirme ve soğutma teknolojisi ile ilgili bilişim teknolojilerini (yazılım, program, vb.) etkin kullanmak.
1
2,4
1
2
1
1
5
İklimlendirme ve soğutma teknolojisine ilişkin problemleri ve konuları bağımsız olarak analitik ve eleştirel bir yaklaşımla değerlendirebilmek ve çözüm sunabilme becerisine sahip olmak.
1,2
1,4,5
1
1
1
1
6
Bilgi ve beceriler düzeyinde düşüncelerini Türk dilini kullanarak yazılı ve sözlü iletişim yolu ile etkin bir şekilde sunmak ve anlaşılır bir şekilde ifade edebilmek.
2
5
1
1
1,2
1
7
İklimlendirme ve soğutma ve teknolojisi alanındaki uygulamalarda karşılaşılan ve öngörülemeyen karmaşık sorunları çözmek için ekip üyesi olarak sorumluluk almak.
2
1
1
1
2
1
8
Kariyer yönetimi ve yaşam boyu öğrenme konularında farkındalığa sahip olmak.
2
2
1
1,2
3
1
9
Alanı ile ilgili verilerin toplanması, uygulanması ve sonuçlarının duyurulması aşamalarında
toplumsal, bilimsel, kültürel ve etik değerlere sahip olmak.
1
5
1
1
1
1
10
Bir yabancı dili kullanarak alanındaki bilgileri takip edebilmek ve meslektaşları ile iletişim kurabilmek.
2
2
1
1
3
1
11
İklimlendirme ve soğutma teknolojileri ve havalandırma sistemlerinin çalışma prensiplerini açıklamak.
1,2
1
1
1
2
1
12
İklimlendirme ve soğutma projelerinin bilgisayar destekli tasarım programları ile çizimini yapmak.
2
2,3
1
2
1,2
1
13
İklimlendirme cihazlarının montaj ve demontaj işlemlerini yapmak, alanıyla ilgili gerekli görülen test, ölçüm, bakım, hata teşhisi, tamir ve koruyucu bakım işlemlerini yapmak.
1,2
1,2,5
1
2
2
1
14
İklimlendirme ve soğutma sistemlerinde kullanılan elektrik kumanda ve otomatik kontrol elemanlarını ve devrelerini tanımak ve bağlantılarını yapmak.
1,2
1,2,3,4
1
2
2
1
9
Mezunların İstihdam Profilleri
Program mezunları, iklimlendirme ve soğutma teknikeri olarak kamu ve özel sektörde ısıtma, soğutma, iklimlendirme ve havalandırma alanlarında çalışabilir. Başlıca istihdam alanları; iklimlendirme ve soğutma cihazı üreten fabrikalar, araç kliması üretim ve montaj tesisleri, ticari ve endüstriyel soğutma, soğuk hava deposu ve soğuk zincir firmaları, havalandırma kanalı imalat ve montaj firmaları, mekanik tesisat taahhüt firmaları ve proje bürolarıdır. Mezunlar ayrıca yetkili satış ve servis noktalarında, hastane, otel, alışveriş merkezi ve iş merkezi gibi büyük yapıların teknik işletme birimlerinde ve kamu kurumlarının teknik birimlerinde görev alabilir. Bu alanlarda montaj, devreye alma, işletme, periyodik bakım, arıza tespiti, cihaz seçimi ve satış sonrası teknik destek işlerini yürütürler. Kamu kurumlarındaki tekniker kadrolarına KPSS ile atanabilir, yeterli deneyim kazandıktan sonra kendi servis veya montaj işletmelerini kurabilirler.
10
Üst Derece Programlarına Geçiş
Programı başarıyla tamamlayan mezunlar, ÖSYM tarafından yapılan Dikey Geçiş Sınavı (DGS) ile lisans programlarına geçiş yapabilir. 2026 DGS Kılavuzuna göre programla doğrudan ilişkili lisans programları Makine Mühendisliği ve Enerji Sistemleri Mühendisliğidir. Mezunlar, kılavuzda tüm ön lisans programlarına açık olan İşletme, İktisat ve Kamu Yönetimi gibi lisans programlarını da tercih edebilir. Geçiş yapılabilecek programların güncel listesi her yıl ÖSYM tarafından yayımlanan DGS Kılavuzunda ilan edilir.
11
Sınavlar, Ölçme ve Değerlendirme
Öğrencilerin teorik derslerin en az %70´ine, uygulamalı derslerin en az %80´ine devam etmesi zorunludur. Her ders için en az bir ara sınav yapılır; ödev, uygulama, proje ve kısa sınavlar da yarıyıl içi çalışma olarak değerlendirilebilir. Yarıyıl içi çalışmaların ham başarı notuna etkisi en fazla %40, yarıyıl sonu veya bütünleme sınavının etkisi %60´tır. Programın derslerinde genel olarak bir ara sınav (%40) ve bir yarıyıl sonu sınavı (%60) uygulanır. Tüm sınav ve çalışmalar 100 puan üzerinden değerlendirilir.
Bir dersten başarılı olmak için yarıyıl sonu veya bütünleme sınavından en az 50 puan alınması (YSSL) ve ham başarı notunun en az 50 olması (HBAS) gerekir. Bu koşulları sağlayan öğrencilerin harf notları, sınıf mevcudu 20 ve üzerindeki derslerde bağıl değerlendirme sistemiyle belirlenir. AA, BA, BB, CB ve CC notları başarılı, DC ve DD notları koşullu başarılı, FD ve FF notları başarısız kabul edilir. Koşullu başarılı notlar, genel akademik not ortalaması en az 2,00 olan öğrenci için başarılı sayılır.
Yarıyıl sonu sınavına girme hakkı olup sınava girmeyen veya başarısız olan öğrenciler bütünleme sınavına girebilir. Mazereti kabul edilen öğrencilere ara sınav için mazeret sınavı hakkı, mezuniyeti için en fazla iki dersi kalan öğrencilere ise yönetmelikte belirtilen koşullarla ek sınav hakkı verilir. Staj; öğrencinin uygulamalı eğitim raporu (%40), işveren raporu (%20) ve uygulamalı eğitim komisyonu değerlendirmesi (%40) ile notlandırılır ve en az 65 puan alan öğrenci başarılı sayılır.
12
Mezuniyet Koşulları
Öğrencinin mezun olabilmesi için tabi olduğu ders planındaki tüm zorunlu dersleri ve gerekli sayıda seçmeli dersi başararak en az 120 AKTS kredi toplaması, genel akademik not ortalamasının (GANO) 4,00 üzerinden en az 2,00 olması ve 30 iş günü süreli zorunlu stajını başarıyla tamamlaması gerekir. 2026-2027 eğitim-öğretim yılından itibaren uygulanan ders planına tabi öğrenciler için İşletmede Mesleki Eğitim (16 AKTS) dersinin başarıyla tamamlanması da mezuniyet koşuludur. Mezuniyet, Mezuniyet Komisyonunun incelemesinin ardından Yüksekokul Yönetim Kurulu kararıyla kesinleşir.
13
Çalışma Şekli
Tam Zamanlı
14
Adres İletişim Bilgileri
Program Başkanı ve Erasmus Program Temsilcisi Doç. Dr. Bahadır Erman YÜCE E-posta: bahadiryuce@uludag.edu.tr Tel: +90 224 773 60 42 (Dahili: 62017) Programın Öğretim Elemanı Öğr. Gör. Mehmet APAYDIN E-posta: mehmetapaydin@uludag.edu.tr Tel: +90 224 773 60 42 Bologna Birim Koordinatörü Dr. Öğr. Üyesi Semih ŞEN E-posta: semihsen@uludag.edu.tr Tel: +90 224 773 60 42 Adres: Bursa Uludağ Üniversitesi Yenişehir İbrahim Orhan Meslek Yüksekokulu, İznik Yolu Üzeri 3. km, Yenişehir/BURSA Tel: +90 224 773 60 42 Faks: +90 224 773 60 41 E-posta: yenisehirmyo@uludag.edu.tr Web: https://uludag.edu.tr/ysehirmyo
15
Bölüm/Fakülte/Program Olanakları
Programda bir doçent ve bir öğretim görevlisi tam zamanlı olarak görev yapmaktadır. Yüksekokulun enerji ve ilgili alanlarda uzman öğretim elemanları da programın derslerine katkı vermektedir. Uygulamalı dersler, iklimlendirme ve soğutma deney setleri, bireysel iklimlendirme cihazları ve mesleki araç gereçlerin bulunduğu İklimlendirme Atölyesinde yürütülür. Bilgisayar destekli çizim ve iklimlendirme yazılımları dersleri, AutoCAD, Revit ve üretici firmaların cihaz seçim programlarının kullanıldığı bilgisayar laboratuvarlarında işlenir. Yüksekokul binasında bilgisayar ve projeksiyon donanımlı 12 derslik, 3 laboratuvar ve 3 uygulama atölyesi bulunmaktadır. Öğrenciler yüksekokul kütüphanesinden, kablosuz internet (eduroam) erişiminden ve Bursa Uludağ Üniversitesi Kütüphanesinin basılı ve elektronik kaynaklarından yararlanır. Kız öğrenciler için Orhan Holding tarafından yaptırılan 150 kişilik Hacı Halil Orhan Kız Öğrenci Yurdu bulunmaktadır. Öğrenciler teknik gezilere, sektör temsilcilerinin seminerlerine, kariyer etkinliklerine ve öğrenci topluluğu etkinliklerine katılabilir; Erasmus+ başta olmak üzere ulusal ve uluslararası değişim programlarına başvurabilir.
